
Pas Luftës së Dytë Botërore kishim dëgjuar shumë histori nga prindërit e gjyshërit tanë se si janë zhvilluar ngjarjet pas rënies së nazizmit e fashizmit. Poashtu nëpër shumë libra të ndryshëm hasim në të tilla histori, shpjegime, analiza etj. mbi ato ngjarje.
Çfarë më bën përshtypje është se në zgjedhjet e para pas Luftës së Dytë Botërore kanë pasur synim të garonin disa parti politike, pra jo vetëm komunistët, por edhe demokratët, ballistët etj.
Zgjedhjet parlamentare në Jugosllavi mbahen më 11 nëntor të vitit 1945. Ato në literaturë hasen si “Zgjedhjet për Asamblenë Kushtetuese të Jugosllavisë Federale Demokratike”.
Fronti Popullor, pas të cilit qëndronin komunistët, ishte e vetmja parti që praktikisht mori pjesë në ato zgjedhje. Siç ndodh zakonisht në zgjedhjet e organizuara nga partitë ekstremiste (Partia Komuniste ishte padyshim ekstremiste), zgjedhjet nuk ishin të drejta, por ishin në të vërtetë një shprehje e dhunës së organizuar politike ndaj qytetarëve (popullit).
Ballistët, Demokratët etj. nuk lejoheshin të organizohen, as të bëjnë fushatë parazgjedhore, as të paraqiten publikisht. Pra anëtarët e opozitës ishin të ekspozuar ndaj kërcënimeve, të cilat patën intensitetin më të lartë në muajt pak para zgjedhjeve. Pati edhe masakrime të njerëzve të papërshtatshëm politikisht dhe ato u kryen praktikisht në çdo vend të ish Jugosllavisë pas „çlirimit“, pra edhe në Kosovë. Shkalla e terrorit nga komunistët “çlirimtarë”, që zgjati gjatë periudhës së zgjedhjeve mund të gjendet në shembullin e raporteve të Komiteteve të Qarkut të Partive Komuniste të cilat i informuan Komitetet Rajonale mbi likuidimin të disa personave pa gjyq nga OZNa (shqip: Njësia për Mbrojtjen e Popullit, sllavisht: Odeljenje za Zaštitu Naroda). Komunistët shqiptarë nuk i shqetësonte fakti që OZNa famëkeqe po vriste civilë shqiptarë pa gjyq…. Kjo histori ngjashëm vazhdoi diku 55 vjet.
Pse e përmblodha këtë histori?
Ngjashmëria me kohën e pas qershorit të vitit 1999, kur praktikisht Ushtria e Serbisë largohet nga Kosova dhe në skenë na paraqiten ca dukuri copy-paste nga koha e pas “çlirimit” antifashist, është evidente.
Na dalin “çlirimtarë” me të drejta të veçanta për veten e tyre, familjet dhe miqtë e tyre, të cilët filluan uzurpimin e shumë objekteve, banesave, trojeve etj… ku as likuidimi i njerëzve pa gjyq nuk mungoi e sidomos i rivalëve politikë, por edhe i ish ushtarëve të UÇK-së.
Partitë “jo çlirimtare” pengoheshin në aktivitetet e tyre. Filluan të bëheshin akuza të llojit “Ku ishe ti kur unë luftova?” dhe të ngjashme, që fatkeqësisht vazhdon edhe sot në stil të ngjashëm (sikur dikur partizanët “çlirimtarë”)
Futja e paragjykimeve në popull për çdokënd, që nuk ishte “çlirimtar” ose “i burgosur politik” bëhej në mënyrë të organizuar dhe vazhdon edhe sot intenzivisht.
Pra, vlerë ka vetëm ai që luftoi ose ai që u burgos, e jo ai tjetri, që në mënyrën e tij e bëri rezistencën, p.sh. duke e mbajtur arsimin gjallë me decenie ose duke mbledhur fakte mbi dhunën e ushtruar të Serbisë në Kosovë. Të gjithë këta u vendosen në pozitën e qytetarit të rendit të dytë. Qytetari i thjeshtë as që konsiderohej si i gjallë, edhe pse pjesëtar i shtetit të ri me të gjitha të drejtat dhe detyrimet.
Por kush po i bën këto kualifikime?
Shumë nga kualifikuesit e tillë ishin dhe janë me të kaluar të dyshimtë, të cilët shpesh dalin se burgosjet e tyre nuk ishin për shkak të aktivitetit politik, por për shkak të krimit ordiner. Ka nga ta madje edhe psikopatë, të njohur në rrethin ku jetojnë. Hajna të dëshmuar, të njohur, madje të provuar nëpër procese gjyqësore, që e veshën uniformën pasi u çlirua Kosova, ose disa ditë më parë, krejt me qëllim të marrjes së meritave të paqena dhe keqpërdorimit të tyre. Dhe nuk janë pak. Vetëm “veteranë” janë rreth 40.000, sipas disa vlerësimeve të vetë përgjegjësve të UÇK-së.
Këtu pashmangshëm imponohet një hetim gjithëpërfshirës institucional, në mënyrë që këta keqbërës të identifikohen dhe merren në përgjegjësi sipas ligjit. (“Ligji mbi konfiskimin e pasurisë së pajustifikueshme” duhet sa më parë të aprovohet nga Qeveria Kurti)
Një trend tjetër shqetësues është edhe lokalizmi primitiv.
Disa njerëz, të vetëquajtur “intelektualë” ose “veprimtarë”, kanë bërë publikime, madje kanë botuar edhe libra historiko-politikë, ku qart shihet lokalizmi i tyre primitiv, paragjykimet e tyre të “odave e kafeneve”, pa argumente të dokumentuara, të dëshmuara ose të provuara. Lëçitja e shumë intelektualëve të vërtetë është mjaft e dukshme në këto botime e publikime. Favorizime të njerëzve që kanë qenë të burgosur politikë, ama pa asnjë kontribut të thjeshtë praktik, mbizotëron mendësinë e këtyre “intelektualëve” e “veprimtarëve”. Aty na dalin persona, që vetëm pse janë rrahur nga ish regjimi jugosllav, paraqiten si heronj, kurse tjetri, që me pushkë në krah i luftoi serbo-sllavët qysh nga Kongresi i Berlinit e këndej, ose ishte veprimtar në Lidhjen e Prizrenit, pjesëmarrës aty p.sh., nuk përmendet, ose përmendet kalimthi, pa u spikatur si i tillë, por ndoshta vetëm si një viktimë e rastit.
Hiç më larg, kur shikon historikun e aktiviteteve kulturore, qëllimisht nuk përmenden as pjesëmarrësit se lëre më organizatorët, nëse nuk i përgjigjen paragjykimeve të autorëve të tillë.
“Jarania” u bë kontribut, patriotizëm e histori.
Në kontekst lëçitës, por nga ana tjetër, është edhe miti “Rugova i pa konkurrencë si veprimtar”.
Mite të tilla na kanë kushtuar shumë, por këto të sotmet e kanë të vetmin qëllim: mbylljen e gojës së të papërshtatshmëve dhe kundërshtarëve politikë.
Përfundim
Sot mbizotërojnë dy linja të diferencimit ideopolitik modern, që për bazë diferencuese i kanë dy postulate:
- Luftëtari i UÇK-së ose familjari i dëshmorit dhe miqtë.
- Rugovisti dhe miqtë.
Të gjithë të tjerët, sipas ithtarëve të këtij diferencimi, do të duhej të ishin në shërbim të këtyre.
Por dy vitet e fundit u pa një zgjim popullor, që këto postulate mitike i hodhi poshtë. Njerëzit filluan të kuptojnë se vlerat e rrejshme, që na u imponuan këto 21 vjet, nuk qenkan vlera të vërteta, por improvizime qëllimkëqija, që në të vërtetë janë antivlera. U ngjall një shpresë, por mbetet të shihet se Qeveria e re Kurti, e zgjedhur në mënyrë plebishitare (>50%), sa do të arrijë të bëjë punë për rirregullimin e sistemit shoqëror, ku vlerat e njëmendta do ta kenë respektin e merituar. I uroj suksese!
Dipl.-Ing. Faton Piraj







